libroქართული ელექტრონული ბიბლიოთეკა
Isaac Asimov · 1920–1992

აიზეკ აზიმოვი

მეცნიერი, რომელმაც მომავლის ისტორია დაწერა.

აიზეკ აზიმოვი
აიზეკ აზიმოვი · ფოტო: Salon.com

მოკლე ბიოგრაფია

აიზეკ აზიმოვი დაიბადა რუსეთში, პატარა სოფელ პეტროვიჩში, დაახლოებით 1920 წელს. სამი წლის ასაკში ოჯახთან ერთად ამერიკაში გადავიდა და ბავშვობა ბრუკლინში, მამის საკონდიტრო მაღაზიაში გაატარა — სწორედ იქ გაყიდულ ჟურნალებში აღმოაჩინა სამეცნიერო ფანტასტიკა.

კოლუმბიის უნივერსიტეტში ქიმია შეისწავლა, დოქტორის ხარისხი მიიღო და წლების განმავლობაში ბოსტონის უნივერსიტეტში ბიოქიმიას ასწავლიდა. მწერლობა თინეიჯერობაშივე დაიწყო და სიცოცხლის ბოლომდე არ შეუწყვეტია: მან ხუთასზე მეტი წიგნი დაწერა ან შეადგინა — რომანები, მოთხრობები და პოპულარული წიგნები მეცნიერებაზე, ისტორიასა და ლიტერატურაზე. გარდაიცვალა ნიუ-იორკში, 1992 წელს.

რატომ არის მნიშვნელოვანი

აზიმოვი სამეცნიერო ფანტასტიკის „ოქროს ხანის“ ერთ-ერთი მთავარი ავტორია. მისთვის მთავარი იყო არა ლაზერები და ომები, არამედ იდეები: როგორ იცვლება საზოგადოება ტექნოლოგიასთან ერთად და შეიძლება თუ არა ისტორიის მეცნიერულად გაგება.

მან სიტყვა „რობოტიკა“ შემოიტანა და რობოტები საშიში მონსტრებიდან ლოგიკურ, წესებით მოქმედ არსებებად აქცია. დასაბამის ციკლმა კი ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი კოსმოსური ეპოსი შექმნა, რომელიც დღესაც აყალიბებს მწერლებისა და მეცნიერების ფიქრს მომავალზე.

რობოტიკის სამი კანონი — მარტივად

აზიმოვის რობოტების გონებაში სამი წესია ჩაშენებული. ისინი რიგით მნიშვნელობით არიან დალაგებული: ზედა კანონი ყოველთვის ძლიერია ქვედაზე. სწორედ ამ წესების უცნაური შეჯახებებიდან იბადება მისი ამბების უმეტესობა.

პირველი კანონი

რობოტმა არ უნდა ავნოს ადამიანს — არც მოქმედებით და არც უმოქმედობით, როცა ადამიანს საფრთხე ემუქრება.

მეორე კანონი

რობოტი ადამიანის ბრძანებას ემორჩილება, თუ ეს ბრძანება პირველ კანონს არ ეწინააღმდეგება.

მესამე კანონი

რობოტი საკუთარ თავს უფრთხილდება, ოღონდ მხოლოდ მაშინ, როცა ეს პირველ ორ კანონს არ ეწინააღმდეგება.

სერიების რუკა

სამი სერია ერთი დიდი მომავლის ისტორიის სამ ეპოქას აღწერს — ათასობით წელს, რობოტების გაჩენიდან გალაქტიკის მომავლამდე.

ბიბლიოთეკა იტვირთება…

საიდან დავიწყო?

თუ აზიმოვს პირველად კითხულობთ, დაიწყეთ „მე, რობოტით“ — მოკლე, დამოუკიდებელი მოთხრობებით, რომლებიც მთელი სამყაროს საფუძველს ქმნის. თუ დიდი, ეპიკური ამბავი გირჩევნიათ, შეგიძლიათ პირდაპირ „დასაბამით“ დაიწყოთ. სრული გამოცდილებისთვის კი მიჰყევით რეკომენდებულ რიგს.

  1. 1მე, რობოტიმალე დაემატება
  2. 2ფოლადის მღვიმეებიმალე დაემატება
  3. 3შიშველი მზემალე დაემატება
  4. 4განთიადის რობოტებიმალე დაემატება
  5. 5რობოტები და იმპერიამალე დაემატება
  6. 6დასაბამიმალე დაემატება
  7. 7დასაბამი და იმპერიამალე დაემატება
  8. 8მეორე დასაბამიმალე დაემატება
  9. 9დასაბამის ზღვარიმალე დაემატება
  10. 10დასაბამი და დედამიწამალე დაემატება
  11. 11დასაბამის პრელუდიამალე დაემატება
  12. 12გზა დასაბამისკენმალე დაემატება

რობოტებიიმპერიადასაბამიწყვეტილი ჩარჩო — მალე დაემატება